«Γη τραχιά και τρυφερή, απρόσιτη και οικεία»: Τα Τρόπαια Αρκαδίας

«…Τρόπαια καλοῦσι τόπον, ὅτι ἐνταῦθα ἐνίκησαν Ἀρκάδες Ἠλείους καὶ τρόπαιον ἔστησαν.»
— Παυσανίας, Αρκαδικά, Περιήγησις 8.27–8.28

Στην καρδιά της ορεινής Αρκαδίας, εκεί όπου το φως περνά μέσα από τα έλατα, τα πουρνάρια και τις πέτρες, απλώνεται η Γορτυνία. Ένας τόπος τραχύς και τρυφερός, απρόσιτος και οικείος μαζί. Πέτρινα χωριά, μονοπάτια, ποτάμια και δάση συνθέτουν ένα τοπίο όπου η φύση και η ιστορία μοιάζουν να συνομιλούν. Locus loquitur· ο τόπος μιλά.
     Η Κάτω Γορτυνία, με επίκεντρο τα Τρόπαια, αποτελεί μία από τις αυθεντικότερες γωνιές της Αρκαδίας. Η ιστορική κωμόπολη, χτισμένη αμφιθεατρικά στις πλαγιές της Δυτικής Γορτυνίας, αποτελεί ιδανική αφετηρία για την εξερεύνηση μιας περιοχής γεμάτης φυσικές ομορφιές, ιστορικά χωριά και σημαντικά μνημεία.
     Στην πλατεία των Τροπαίων, ανάμεσα στα πλατάνια και τα καφενεία, βρίσκεται ο Ιερός Ναός του Αγίου Γεωργίου, ένα από τα σημαντικά εκκλησιαστικά μνημεία της περιοχής. Ξεχωριστή θέση κατέχει και το Δημοτικό Σχολείο Τροπαίων, ένα από τα ιστορικά πετρόκτιστα σχολικά κτίρια της ορεινής Αρκαδίας, συνδεδεμένο με την εκπαιδευτική ιστορία του τόπου και την οικονομική συμβολή του Ανδρέα Συγγρού.
     Από τα Τρόπαια ο δρόμος οδηγεί σε ένα σύνολο από μικρούς, αυθεντικούς προορισμούς. Το Βυζίκι, χτισμένο σε υψόμετρο περίπου 750 μέτρων, κουβαλά ιστορία αιώνων, ενώ λίγα χιλιόμετρα μακριά δεσπόζει το Κάστρο της Άκοβας, φράγκικο κάστρο του 13ου αιώνα και σημαντικό διοικητικό και στρατιωτικό κέντρο της εποχής.
     Ξεχωριστή εμπειρία αποτελεί η λίμνη του Λάδωνα. Το ήρεμο νερό, οι δασωμένες πλαγιές και το γύρω ορεινό τοπίο δημιουργούν ένα από τα ομορφότερα φυσικά σκηνικά της Γορτυνίας. Δίπλα της το εντυπωσιακό Φράγμα του Λάδωνα και το υδροηλεκτρικό εργοστάσιο, που λειτουργεί από τη δεκαετία του 1950, θυμίζουν τη συνάντηση της φύσης με τα μεγάλα τεχνικά έργα της νεότερης Ελλάδας.
     Προς τα βορειοδυτικά συναντάμε την Κοντοβάζαινα και τη Δήμητρα, χωριά με ιστορικό και φυσιολατρικό ενδιαφέρον, ενώ η Δόξα Γορτυνίας, κοντά στα όρια με την Ηλεία, κουβαλά μια από τις τραγικότερες σελίδες της περιοχής. Στις 23 Αυγούστου 1943 καταστράφηκε ολοσχερώς από τις γερμανικές δυνάμεις ως αντίποινα για τη δράση των ανταρτικών ομάδων.
     Ο Λάδωνας, ένας από τους σημαντικότερους παραποτάμους του Αλφειού, διασχίζει την περιοχή μέσα σε πλούσια βλάστηση και πλατάνια. Παρακάτω, στην κοιλάδα της Ηραίας, βρίσκονται τα Ιαματικά Λουτρά Ηραίας, με οργανωμένη λειτουργία από το 1900. Στην Παλούμπα δεσπόζει ο ιστορικός Πύργος Πλαπούτα, χτισμένος γύρω στο 1795 και άμεσα συνδεδεμένος με την οικογένεια των Πλαπουταίων και την Επανάσταση του 1821.
     Και ο Ερύμανθος, που πηγάζει από το ομώνυμο όρος και καταλήγει στον Αλφειό, συμπληρώνει το φυσικό σκηνικό, αποτελώντας διαχρονικά ένα από τα σημαντικότερα φυσικά όρια ανάμεσα στην Αρκαδία και την Ηλεία.
     Ένας τόπος που αξίζει τον χρόνο σου.
     Η Κάτω Γορτυνία δεν είναι ένας τόπος που απλώς επισκέπτεσαι. Είναι ένας τόπος που χρειάζεται χρόνο για να τον περπατήσεις, να τον κοιτάξεις και να τον ακούσεις. Τα Τρόπαια μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για μια περιήγηση δύο ή τριών ημερών, σε μια Αρκαδία λιγότερο γνωστή, μακριά από τους πολυσύχναστους προορισμούς και κοντά στην αυθεντικότητα του βουνού.
     Είναι ένας τόπος φύσης, ιστορίας και εγκάρδιας φιλοξενίας.
     Ο φωτογραφικός φακός του Τροπαιάτη Κώστα Νίτσιου αποκάλυψε μερικές μόνο από τις ομορφιές του τόπου. Πολύτιμη ήταν και η βοήθεια του Θανάση Κατσικερού, που με τις γνώσεις και την αγάπη του για την περιοχή συνέβαλε στη γνωριμία μας με αυτή την ξεχωριστή γωνιά της Αρκαδίας.
     Τα Τρόπαια και η Κάτω Γορτυνία περιμένουν να τα ανακαλύψεις.

Το παραπάνω κείμενο είναι μια συνοπτική εκδοχή, βασισμένη σε εκτενέστερο κείμενο του Μπάμπη Τσέρτου για τα Τρόπαια και την Κάτω Γορτυνία. (πηγή)

Περισσότερα για τα ΤΡΟΠΑΙΑ και την ιστορία τους στην ιστοσελίδα μας : Αφιερώματα / Κείμενα / ΑΡΘΡΟ : Ο ΤΟΠΟΣ ΜΟΥ

Δημοτική ενότητα Τροπαίων – Στοιχεία απογραφής 2021

Αναφορές στα Τρόπαια - LINKS

http://www.e-gortynia.gr/tropaia/

https://www.exploring-greece.gr/el/show/25069/:ttd/TROPEA#.WtHXcC5ubIU

http://buk.gr/el/poli-perioxi/tropaia

ΤΡΟΠΑΙΑ : Δρομολόγια ΚΤΕΛ

ΔΗΜΟΣ ΓΟΡΤΥΝΙΑΣ : Συνοπτικές πληροφορίες

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ : Συνοπτικές Πληροφορίες